วิธีออกแบบขนาดท่อลม (Equal Friction)

วิธีออกแบบขนาดท่อลม ( Equal Friction) Equal Friction คือ วิธีออกแบบขนาดท่อลม โดยกำหนดให้ อัตราการสูญเสียแรงดัน จากแรงเสียดทานต่อความยาวท่อใกล้เคียงกันตลอดแนวระบบ เช่น Friction Rate = 0.8 Pa/m หรือประมาณ 0.1 in.wg / 100 ft เมื่อปริมาณลมลดลงตามการแยกไปแต่ละหัวจ่าย ขนาดท่อก็จะค่อย ๆ ลดลง เพื่อให้ค่า Friction Rate ยังอยู่ใกล้ค่าที่กำหนด ทำไมวิศวกรนิยมใช้? 1.…

Equal Friction คือ วิธีออกแบบขนาดท่อลม โดยกำหนดให้ อัตราการสูญเสียแรงดัน

จากแรงเสียดทานต่อความยาวท่อใกล้เคียงกันตลอดแนวระบบ เช่น

Friction Rate = 0.8 Pa/m หรือประมาณ 0.1 in.wg / 100 ft

เมื่อปริมาณลมลดลงตามการแยกไปแต่ละหัวจ่าย ขนาดท่อก็จะค่อย ๆ ลดลง

เพื่อให้ค่า Friction Rate ยังอยู่ใกล้ค่าที่กำหนดทำไมวิศวกรนิยมใช้?

1. คำนวณง่ายและรวดเร็ว

ทราบ CFM และ Friction Rate ก็สามารถเปิด Ductulator หรือโปรแกรมเพื่อหาขนาดท่อได้เลย

2. เหมาะกับงานทั่วไปมากเช่น สำนักงาน โรงแรม ห้าง ร้านค้า และระบบ AHU/FCU ที่แนวท่อไม่ซับซ้อนมาก

3. ถอดขนาดท่อเป็นช่วง ๆ ได้ง่าย ตัวอย่างระบบ 4,000 CFM เมื่อแยกลมออก:

4,000 → 3,500 → 3,000 → 2,500 CFM ขนาด Main Duct ก็ลดลงตามปริมาณลม

4. ควบคุมความเร็วลมได้ค่อนข้างดี เมื่อ Flow ลดและลดขนาดท่อตาม จะช่วยไม่ให้ท่อใหญ่เกินความจำเป็น

5. ประมาณ ESP พัดลมได้สะดวกสามารถใช้แนวท่อวิกฤตหรือ Critical Path มารวม Pressure Loss

ของท่อ ข้องอ Damper Filter Coil และอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อเลือก ESP ของพัดลม

ตัวอย่างง่าย ๆ

สมมติ AHU จ่ายลม 4,000 CFM และกำหนด Equal Friction = 0.8 Pa/m

ช่วงต้นท่อ 4,000 CFM → ใช้ท่อใหญ่

หลังจ่ายออก 500 CFM → เหลือ 3,500 CFM → ลดขนาดท่อ

จ่ายออกอีก 500 CFM → เหลือ 3,000 CFM → ลดขนาดลงอีก

หลักคิดคือ

Airflow ลด → Duct Size ลด → แต่ Friction Rate ≈ คงที่อย่างไรก็ตาม Equal Friction

ไม่ได้หมายความว่าแรงดัน Static Pressure เท่ากันทุกหัวจ่าย ดังนั้นระบบจริงยังต้องมี

Volume Damper และทำ TAB (Testing, Adjusting & Balancing) เพื่อปรับลมให้ได้ตามแบบ

ถ้าเป็นระบบท่อลมขนาดใหญ่มากหรือเดินไกล เช่น สนามบิน โรงงาน หรืออาคารขนาดใหญ่

อาจพิจารณา Static Regain ซึ่งช่วยเรื่องการกระจายแรงดันได้ดีกว่า Equal Friction

สรุปแนวคิด Equal Friction สำหรับขนาดท่อลม

ไดอะแกรมการกำหนดปริมาณลม เลือกขนาดท่อหลัก ลดขนาดท่อตามการแยกจุดจ่าย และรักษา Friction Rate ให้ใกล้เคียงกัน — ไดอะแกรมสรุปแนวคิด Equal Friction พร้อมตัวอย่างค่า Friction Rate ที่ระบุในบทความ